Государственный комитет по имуществу Республики Беларусь Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь Дзяржаўны камітэт па маёмасці Рэспублікі Беларусь

У канцы верасня ўступіў у сілу ўказ аб адчужэнні дамоў у вёсцы. У чым зручнасць і выгада набыцця такога жылля?

У добрага гаспадара ні адзін кавалачак зямлі не знікне. У канцы верасня ў краіне ўступіў у сілу ўказ аб адчужэнні жылых дамоў у вёсцы. Асноўны пасыл дакумента – далейшае ўдасканаленне ўключэння ў абарот невыкарыстоўваемых жылых дамоў і зямельных участкаў, а таксама спрашчэнне парадку іх набыцця ў сельскай мясцовасці. Для абывацеляў самым цікавым пунктам стала магчымасць набыцця дома за адну базавую велічыню. Карэспандэнт газеты "Рэспубліка" паспрабавала купіць домік у вёсцы за 29 рублёў, а таксама разабралася, з якой мэтай людзі бяруць такое жыллё.

Участак у прыдачу

Паводле новага дакумента абласныя выканаўчыя камітэты вызначылі населеныя пункты, дзе можна набыць домік за адну базавую. Калі ў Інтэрнэце прайшла інфармацыя, што за капейкі можна абзавесціся крывам, ды яшчэ з участкам у прыдачу, на райвыканкамы і абласныя выканаўчыя камітэты абрынуўся шквал званкоў. Многія мараць пра ўласнае дачнае гняздзечка з рэчкай і лесам непадалёк. Але трэба разумець, што гаворка ідзе аб пустуючым або старым жыллі. За адну базавую вы набудзеце пабудову далёка не ў перыяд яе росквіту і, хутчэй за ўсё, захочаце знесці. А гэта таксама ўкладанне сродкаў. Улічваем! Плюс такое жыллё не купіць у сталіцы і абласных цэнтрах. У сельскай мясцовасці – без праблем. Але пры ўмелых руках і творчым падыходзе можна горы згарнуць.

Павел Панасюк тэму пустуючых дамоў адсочвае і ведае пра яе ўсё. Чалавек ён ва ўсіх адносінах гаспадарчы, сапраўдны беларускі мужык. Выхоўвае дваіх сыноў. Сваімі рукамі пабудаваў дом у Шчагліках Жабінкаўскага раёна. А пра дрэвы, якія ён пасадзіў, трэба пісаць асобным радком. Год таму Павел стаў уладальнікам адразу трох участкаў у вёсках Сямёнаўцы і Вялікія Сяхновічы. Два яму прадаставіла дзяржава для вядзення асабістай падсобнай гаспадаркі, а трэці як раз дастаўся з паўразбуранай хатай. Але з пусткі ён зрабіў цукерку, жартуе Павел Валянцінавіч:

- Старую пабудову знёс. Усю расліннасць выкарчаваў. Прывёў кожны сантыметр у парадак. Зямлю засадзіў грушамі. Цяпер у мяне каля 300 дрэў. Маладыя яшчэ, у гэтым годзе толькі вядро пладоў ўдалося сабраць. Але ўжо ўяўляю, якая тут прыгажосць будзе вясной, калі галінкі набяруць сілу. Бачыце, яшчэ для кустоў буякоў знайшоў месца.

Гаспадарлівасцю і мэтанакіраванасцю Паўла Панасюка можна захапляцца. У любы вольны час з горада, дзе працуе, імчыцца да зямлі. Павел ставіць перад сабой амбіцыйныя планы - адрадзіць Сямёнаўцы, адкуль родам яго бабуля. Такая настальгія па тых часах, калі вясковае жыццё тут кіпела. Усяго ў гэтым сяле, дарэчы, дзевяць дамоў. Але жыве тут толькі адна сям'я, ды і тая, у самыя халады з'язджае.

- Калі я стаў прыводзіць у парадак зямельныя ўчасткі, гляджу, суседзі, якія прыязджаюць на дачы, таксама сталі часцей зазіраць, – прыкмячае Павел Панасюк. - За тэрыторыяй даглядаць, домікі акультурваць. Мару, што калісьці ў вёскі будзе другое нараджэнне, што пацягнуцца сюды людзі, напоўняцца вуліцы дзіцячымі галасамі.

Мужчына плануе купіць яшчэ адзін участак з пустуючай пабудовай. Тым больш на такіх выгадных умовах: калі домік аддаюць з зямлёй па цане швэдры з мас-маркета.

Звяртаемся да старшыні Крыўлянскага сельскага выканаўчага камітэта Анатолія Марчука, каб удакладніць, ці ёсць варыянты. Анатолій Фёдаравіч паказвае на карце:

– У Сямёнаўцах на кантролі два пустуючых будынка. Па адным дакументы знаходзяцца ў судзе, дзе павінны прыняць рашэнне пра далейшы лёс дома. Па другім вядуцца работы па выяўленні спадчыннікаў. Думаю, хутка адзін варыянт можна будзе разгледзець дакладна. Па маіх назіраннях, людзі ў асноўным купляюць трухлявае жыллё, каб потым на зямельных участках займацца асабістай падсобнай гаспадаркай. У нас ёсць выдатны прыклад, калі чалавек купіў два старых дома, знёс іх, засадзіў плантацыю буякамі, а потым стаў яшчэ далей пашырацца. Зараз гэта буйны фермер

Зямля ў працы

А калі знайсці месца бліжэй да Мінска? Адпраўляемся ў Клецк.

У Клецкім раёне попыт на трухлявае жыллё невысокі. Старшыні Клецкага раённага Савета дэпутатаў Святлане Чакун нават не трэба зазіраць у дакументы, каб агучыць лічбы:

– За два мінулых года прадалі чатыры хаты, зараз на стадыі продажу два будынка. У асноўным купляюць пад дачы. Хоць ёсць і іншыя прыклады. Шматдзетная сям'я па прывабнай цане набыла дом з перспектывай жыць у ім. Цяпер робяць рамонт. Уладальнікі аграсядзібы «Янавіцкі гасцінец» выкупілі пустуючы будынак, які як раз знаходзілася побач з участкам. Вядома, куплялі яго не за адну базавую. Але і жыллё выглядае годна - пры жаданні можна нават домік для гасцей зладзіць.



Прашу Святлану Чакун падабраць мне пару прывабных варыянтаў -раптам і сабе што-небудзь нагледжу танней і прыгажэй. "Калі разглядаеце з перспектывай жыць, то гэта будзе варыянт не за адну базавую", - адразу папярэджвае Святлана. Ёсць нядрэнныя прапановы.

Едзем глядзець. Трыццаць хвілін ад Клецка - і мы ў аграгарадку Морач. Дом стары, з аблупленай фарбай, іржавым дахам, але выглядае моцным "Дзядком". Адразу кінулася ў вочы, што шмат вокнаў, - значыць, у пакоях светла. Яго кошт - 1500 рублёў. Істотны плюс гэтага варыянту - у аграгарадку наладжана сацыяльная інфраструктура. Ёсць школа, клуб, сельскі выканкам, сучасная крама. Нядрэнна на першы погляд. Але хацелася б убачыць нешта яшчэ - прыцаніцца, параўнаць. Наступны пункт - вёска Драбаўшчына. Перад намі яшчэ адзін будынак, які нібы сышоў з карціны Дзмітрыя Левіна, які аддае перавагу ствараць пейзажы з сельскай глыбінкі. Высокія дрэвы, драўляныя сцены, касабокі плот. Кошт пабудовы - 3700 рублёў. Калі ў дамоў не знойдуцца пакупнікі, кошт будзе зніжацца аж да 29 рублёў.

Наступны прыпынак – вёска Межная Слабада. Тут ужо працуе тэхніка: ідзе знос аварыйнага дома. Святлана Чакун паказвае рукой на астанкі дома:

- Пастаянна вядзем актыўную працу з пустуючым і старым жыллём, якое стварае непрывабнае ўражанне. Нейкія пабудовы выстаўляем на продаж. Але рэаліі такія, што 95 адсоткаў з іх непрыдатныя для пражывання. У гэтым выпадку зносім аварыйныя будынкі. Толькі за гэты год з мясцовага бюджэту для гэтых мэт выдзелілі звыш 30 тысяч рублёў. Мясцовыя жыхары часам хочуць забраць драўляныя часткі на дровы, мы не супраць, калі яны самастойна ўсё гэта разбіраюць. Далей звяртаемся ў ДРБУ, дзе ёсць магутны экскаватар, каб прывесці зямлю ў ідэальны стан. Затым участкі перадаем сельскагаспадарчым прадпрыемствам або, зноў жа, людзям для індывідуальнага будаўніцтва і агародніцтва.

Мікалай Ільюкевіч, жыхар вёскі, паказвае на поле з кукурузай:

- Яшчэ нядаўна побач з нашым домам стаяла паўразбураная хатка. Настрой стварала пануры. Дзікія звяры маглі гойсаць, людзі без пэўнага месца жыхарства начаваць. Пажар у любы момант мог успыхнуць. Калі яе знеслі, прызнаюся, з палёгкай выдыхнуў. Зараз сельгаспрадпрыемства ўчастак кукурузай засадзіла. Зямля працуе-гэта добра!



Указ аб пустуючых дамах стымулюе людзей вяртацца ў родавыя гнёзды, даглядаць за імі, упэўнены старшыня Галынкаўскага сельскага выканаўчага камітэта Аляксандр Філіпчанка. А заадно ўспамінаць свае карані. Бо, як часта бывае, чалавек прадаў дом бабулі, а потым шкадуе. Цягне ў родныя мясціны, сэрца шчыміць, а вярнуць ужо нельга.

Пошук спадчыннікаў

Дом патрабуе сыходу. Год без гаспадара - непрывабнасць з'яўляецца, а 3-5 гадоў без клапатлівай рукі – пішы прапала. Перш, чым унесці ў рэестр пустуючых, старых будынкаў, мясцовым уладам неабходна прарабіць вялікую працу. Першаснае пытанне, адказ на якое шукае Аляксандр Філіпчанка:

- Ці ёсць у дома ўласнік? Калі ён невядомы, апытваем суседзяў, старэйшын вёсак, далучаем міліцыю. Калі ўладальніка ведаем, адпраўляем папярэджанне аб маючым адбыцца ўключэнні будынка ў рэестр пустуючых.



На працягу мінімум месяца ўладальнік павінен паведаміць пра намер выкарыстоўваць дом, інакш ён пярэйдзе ў катэгорыю пустуючых, затым праз суд яго прызнаюць безгаспадарным, а пасля знясуць або прададуць. Заўважым: ні ў каго няма мэты забраць чужое. Але і дамам-прывідам, недагледжаным, пустым, страшным, у сучаснай вёсцы не месца. Часта ў гэтых старых дамоў і зусім няма ні гаспадара, ні спадчынніка. На жаль, праблема такіх будынкаў кладзецца на плечы мясцовай улады. Са студзеня па верасень на працу з пустуючымі і трухлявымі дамамі ў краіне накіравана больш за 2266 рублёў сродкаў мясцовых бюджэтаў. А выручана ад іх адчужэння крыху больш за 370 рублёў. Здавалася, можна б заплюшчыць вочы на гэтую праблему. Але не. У пытаннях гаспадарлівасці і рацыянальнасці няма дробязяў. Кожны населены пункт павінен выглядаць з іголачкі. Нездарма чысцінёй і парадкам на беларускай зямлі захапляецца кожны турыст.

І адразу ўспамінаюцца словы Мікалая Ільюкевіча, калі ён як гасцінны гаспадар паказваў дом:

- Бачыце, у якой церам мы старэнькі домік ператварылі? Яркія колеры, плот, размаляваны ва ўсе колеры вясёлкі. Адразу відаць: па вечарах тут гарыць у вокнах святло. Хоць нам дом дастаўся ў жаласным стане. Маглі б махнуць рукой - і ператварыўся бы ў будынак-прывід. Але мы з сям'ёй закасалі рукавы - навялі парадак. Гэта ж памяць, мама жонкі тут жыла.

КАМПЕТЭНТНА

Вікторыя Верына, намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення рэгулявання зямельных адносін, землеўпарадкавання і зямельнага кадастру - начальнік аддзела рэгулявання зямельных адносін Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Беларусі, дапамагае разабрацца, як змяніўся парадак афармлення здзелак з нерухомай маёмасцю:

- У канцы верасня ўступіў у сілу ўказ «Аб адчужэнні жылых дамоў у сельскай мясцовасці і ўдасканаленні работы з пустуючымі дамамі». У новай рэдакцыі пабудовы прызнаюцца пустымі, калі ў іх апошнія тры гады не жылі ні аднаго дня, а таксама пабудовы ў аварыйным стане, дзе ніхто не пражываў на працягу года.

Закінутыя дамы ў сельскай мясцовасці абследуюць спецыяльна створаныя камісіі. Вядзецца пошук па выяўленні ўласнікаў будынкаў. Пры іх адсутнасці выканкам звяртаецца ў суд з заявай аб тым, каб прызнаць гэты жылы дом уласнасцю адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі. Толькі пасля гэтага выканкам можа знесці яго, перадаць у вядзенне нейкаму ўнітарнаму камунальнаму прадпрыемству або прадаць яго - шляхам прамога продажу або з аўкцыёну.

Да студзеня 2023 года павінен з'явіцца Адзіны рэестр пустуючых дамоў. Сёння ў кожным раёне створаны свае рэестры. Жадаючыя набыць такую маёмасць павінны звяртацца ў тыя населеныя пункты, дзе хацелася б здзейсніць здзелку.

Дом дазволена прадаваць з аўкцыёну, без аўкцыёну, з паніжэннем кошту да адной базавай велічыні. Раней максімальны працэнт зніжэння кошту дасягаў толькі 80 адсоткаў. Аднак набыць нерухомую маёмасць за адну базавую велічыню нельга будзе ў Мінску і ў абласных цэнтрах. Мясцовыя органы ўлады ўжо склалі спісы населеных пунктаў, дзе дамы могуць быць рэалізаваныя за 29 рублёў. Натуральна, будуць улічвацца стан дома, месцазнаходжанне населенага пункта, інфраструктура.

З'явілася магчымасць растэрміноўкі аплаты дома да трох гадоў - роўнымі часткамі, прычым сума з часам не павялічваецца. Есць права датэрміновага пагашэння.

Можна прадастаўляць зямельныя ўчасткі з пустымі або трухлявымі будынкамі ў парадку чаргі грамадзянам, якія жывуць у нястачы. Але пры ўмове, што чалавек знясе гэты дом або рэканструюе на працягу года.

Раней, каб знесці будынак, трэба было падрыхтаваць праект на знос. Спрасцілі працэдуру. Сёння ні райвыканкаму, ні чалавеку, які набыў такі дом, не трэба складаць праектную дакументацыю. 

Многіх турбуе пытанне: калі з'явіцца ўласнік, ён можа запатрабаваць аддаць дом? Адразу скажу: той, хто купіў пустуючы будынак, не пацерпіць. Гэтай праблемай будуць займацца органы мясцовай улады.

Па матэрыялах sb.by


Апошнія навіны